Anadolu’da 1. Beylikler Dönemi

Paylaş
 

Anadolu Beylikler dönemi konusunu iki alt başlıkta anlatmak doğru olacaktır. Bu yazımda ilk dönem Türk Beyliklerini anlatmaya çalışacağım. Bölgede görülen ilk Türk Beylikleri, Anadolu topraklarına 1071 Malazgirt savaşıyla kesin kez yerleşen Türk boylarının buraları yurt edinmeleri sonucunda ortaya çıkar. Henüz merkezi-siyasi bir yapılanma içinde olamayan dağınık Türk boylarının güçten düşen Bizans toprakları içlerine akınlar düzenlemeleri, dönemin güçlü Türk komutanlarının fethettikleri bölgelerde beylikler kurmalarını sağlamıştır.

İlk dönem Türk Beyliklerinin daha ziyade Doğu ve Güney Doğu Anadolu da kuruldukları görülür.

 

 

Anadolu beylikleri nelerdir? 
Taksim escort
Etiler escort
Beşiktaş escort

Saltuklular Beyliği, Anadolu’da kurulan ilk Türk beyliğidir. Kurucuları Ebu Kasım ve Saltuk beylerdir. Doğu Anadolu’da merkezleri Erzurum olmak üzere, Pasinler, Kars, Artvin, Bayburt bölgesinde hüküm sürmüşlerdir. Saltuklular, Gürcülere ve Bizanslılara karşı başarılı savaşlar vermişlerdir. Anadolu’da Türk birliğinin yerleşmesinde önemli hizmetleri olmuştur.

 

Mengücekliler Beyliği, 1080-1228 yılları arasında bölgede varlıklarını sürdürmüşlerdir. Erzincan merkez olmak üzere Kemah, Divriği, Şebinkarahisar yörelerinin hakimi olmuşlardır. Daha sonra Erzincan kolu ve Divriği kolu olmak üzere ikiye bölündüler. Erzincan kolu, Anadolu Selçuklı hükümdarı I. Alaeddin Keykubat tarafından 1228 yılında ele geçirilmiştir. Divriği Mengüceklileri ise 1250 yılı içinde Anadolu Selçukluların hakimiyetini tanır. Mimaride ustalaşan Mengücekliler özellikle Divriği Ulu Cami Darüşşifasını meydana getirdikleri usta taş işçiliği ile bilinirler.

 

 

Danişmendliler Beyliği, 1080-1178 yılları arasında bölgede hakimiyet kurmuşlardır. Danişment Ahmet Gazi tarafından kurulduğu bilinir. Sivas’ı merkez olarak seçmişlerdir. Ayrıca topraklarını genişleterek Tokat, Niksar, Amasya, Malatya, Kayseri, Çankırı ve Çorum’a kadar genişletmişlerdir. Anadolu’da kurulan ilk medrese olan “Yağbasan Medresesi” Tokat, Niksar’da, Danişmendliler tarafından kurulmuştur. Danişmendlilerin Haçlı Seferinde (1.Haçlı Seferi) Anadolu Selçuklularına önemli yardımları olmuştur. Bu suretle 1.Kılıçarslan’a askeri destek sağlamışlardır. Fakat daha sonra 1.Kılıçarslan’la araları açılmış, Anadolu Selçukluları ile yaptıkları “Maraş Savaşı” olarak da bilinen mücadeleyi kaybetmişlerdir. Daha sonra Anadolu Selçuklu hükümdarı 2.Kılıçarslan, Danişmendlileri ortadan kaldırmıştır.

 

Artuklu Beyliği, Mardin, Diyarbakır, Batman civarında kurulmuştur. 1102-1409 yılları arasında bölgede söz sahibi olmuşlardır. Bir Türkmen beyi olan Artuk Bey ve oğlu Sökmen Bey, beyliğin kurucuları olarak bilinir. Artuklu Beyliği, Hasankeyf, Mardin ve Harput kolları olmak üzere 3 idari bölgeye ayrılmıştır. Artuklular da tıpkı diğer ilk dönem Türk beylikleri gibi büyük hizmetlerde bulunmuş, mimaride ve bilimde Türk dünyasına önemli katkıları olmuştur.

 

Çaka Beyliği, Çaka Bey tarafından İzmir’de kurulmuştur. Bizans İmparatorluğu ve Peçeneklilerin aralarında verdikleri mücadelelerden yararlanmış beyliğini büyütmüştür. Türk dünyasının ilk denizci komutanı(Amiral) olan Çaka bey’in 1081 de kurduğu donanma Türk Deniz Kuvvetlerinin de kuruluş yıldönümü olarak kabul görür.

 

Etiketler:
beylikler
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Yorum yazmak için giriş yapmalısın

escort antalya escort istanbul şirinevler escort bayan escort Pendik şişli escort ümraniye escort beşiktaş escort taksim escort