Istiklal Mahkemeleri

Paylaş
 

İstiklal Mahkemeleri niçin kurulmuştur?

 

Milli mücadele karşıtı faaliyetler özellikle TBMM açılmasına yakın zamanlarda daha da artmıştır. İngilizlerin milli mücadele dönemi unsurlarına karşı tertiplediği isyanlar, işgal altındaki Osmanlı hükümetinin de tam desteğini almıştır.

Vatana ihanet kanunu adı altında çıkarılan yasa 29 nisan 1920’de yürürlüğe girince, bu kanun; askerden firar edenler, düşmanla işbirliği yapanlar, düşmana casusluk yapanlar, Osmanlı hükümetinin propagandasını yaparak Anadoludaki isyanları fitilleyenler hakkında uygulanmaya başlanmıştır. 18 Eylül 1920’de ise Vatana ihanet kanununu icra edecek teşekküller oluşturulur. İşte bu kurumlar İstiklal Mahkemeleri olarak anılacaktır.

Mecidiyeköy escort

Nişantaşı escort

Şişli escort

İstiklal Mahkemeleri’ni üç dönemde ele almak faydalı olacaktır. İlk dönem vücuda getirilen mahkemeler 17 Şubat 1921 tarihinde kapatılacaktır. Fakat Ankara’daki mahkemeye dokunulmaz, faaliyetlerini sürdürmesine izin verilir. 2. Dönem İstiklal Mahkemeleri ise temmuz 1921’den ekim 1923 yılına kadar faaliyetlerini sürdürecektir. Son dönem İstiklal Mahkemeleri ise 1923-1927 yılları arasında çalışmalarını sürdürür.

1918 yılında 1. Dünya Savaşı’ndan yenik ayrılan Osmanlı Devleti, Mondros Mütarekesine imza koyarak yenilgiyi kabul etmek zorunda kalır. Osmanlı Devleti’nin kalbi olan başkent İstanbul’a işgal kuvvetlerince el konulmasına müteakip, Anadolu’da merkezi yapı felce uğrar ve ciddi bir başı boşluk ortaya çıkar.

Giderek artan bozgunculuk, asker flrarileri, yağma ve halkı işgal devletleri lehine, padişahın etkisini kullanarak isyana teşvik faaliyetlerine karşı Mustafa Kemal önderliğindeki Ankara hükümeti, “Vatana İhanet Kanunu” çıkarmış olsa da gerçekleşen hadiselerin önünü alamaz.

Bunun üzerine ek tedbirlerle kurulan İstiklal Mahkemeleri, ihanet suçu belli olanları ve Ankara hükümetine karşı girişilen faaliyetleri sert tedbirlerle cezalandırmak, Yunan’a karşı girişilen savaşta cepheden kaçan askerleri tekrar birliklerine döndürmek amacıyla oluşturulur.

İlk dönem İstiklal Mahkemeleri toplamda 8 ilde vücuda getirilmiştir. Bunlar; Ankara, Eskişehir, Konya, Kastamonu, Isparta, Pozantı. Sivas ve Diyarbakır’da faaliyetlerini sürdürmüştür. İkinci dönemde ise Kastamonu, Samsun ve Yozgat’ta işlerlik kazanacaktır.

Sonradan büyük tartışmalara yol açan, Istiklal Mahkemeleri’ni o zorlu dönem içinde değerlendimek tabi ki daha doğru olsa gerekir. O dönemin siyasal, sosyal ve askeri şartlarına da bakacak olursak elbette ki alınacak kararlar ve getirilecek tedbirlerin hukuki olduğu söylenemez. Genel bir tehlikenin kıskacı altındaki Türkiye’de alevlenecek olan kurtuluş mücadelesi mininum şartlarla olağanüstü çabaların neticesinde kazanılmıştır.

Etiketler:
istiklal mahkeme
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Yorum yazmak için giriş yapmalısın

escort antalya escort istanbul şirinevler escort bayan escort Pendik şişli escort ümraniye escort beşiktaş escort taksim escort